མཚན་བཟང་གི་བདུན་མཐོ་བ་
Transliteration: mtshan bzang gi bdun mtho ba
<phrase> "The seven upper excellent marks". This is a listing of the sub-divisions of བདུན་མཐོ་བ་ "seven uppers", one of the སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ "thirty-two excellent marks of a buddha" q.v. A buddha has seven prominences on the body. [DGT] gives as: 1-2) ཕྱག་གི་བོལ་གཉིས་ "the two outside surfaces of the hands"; 3-4) ཞབས་ཀྱི་བོལ་གཉིས་ "the two upper surfaces of the feet"; …
ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: lo skor bcu gnyis
<phrase> "The twelve year-cycles". In the Tibetan dating system, a century is not the basis for the calculation of long periods, rather the རབ་བྱུང་ sixty-year cycle is. A sixty-year cycle is based on a twelve-year cycle that is a basic time unit that is repeated five times. Each of the years in one twelve cycle is named after an animal and this name is called the ལོ་རྟགས་ "year sign". The …
དགག་བྱའི་མཐའ་བཞི་
Transliteration: dgag bya'i mtha' bzhi
<phrase> "The four extremes to be negated". [DGT] gives as: 1) ཡོད་པའི་མཐའ་ "the extreme of existence"; 2) མེད་པའི་མཐའ་ "the extreme of non-existence"; 3) གཉིས་ཀའི་མཐའ་ "the extreme of both"; 4) གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མཐའ་ "the extreme of not either". See the མཐའ་བཞི་ "four extremes".
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་ཚུལ་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: byang chub sems dpa'i sems can gyi don bya tshul bcu gnyis
<enum> "A bodhisatvas twelve ways of acting to fulfill the purposes of sentient beings. [JKE] gives as: 1) བྱ་བ་བྱེད་པ་ ""; 2) སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བའི་དོན་བྱེད་ ""; 3) ཐབས་ལ་རྨོངས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ ""; 4) ཕན་འདོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ ""; 5) འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་དོན་བྱེད་པ་ ""; 6) མྱ་ངན་གྱི་གཟིར་བའི་དོན་བྱེད་པ་ ""; 7) ཡོ་བྱེད་ཀྱི་ཕོངས་པའི་་དོན་བྱེད་པ་ ""; 8) གནས་འཆའ་བར་བྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ ""; 9) བློ་…
གཞུའི་ཁྱིམ་
Transliteration: gzhu'i khyim
<noun> "The house of the bow". The ninth of སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ the twelve houses of the zodiac. The same as "The house / mansion of Saggitarius (the archer)".
དར་གུད་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: dar gud bcu gnyis
<phrase> "The twelve stages of life". Lit. the twelve stages in the rise and fall of a human life. See also དུས་བརྒྱད་ eight periods of life and སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ལྔ་ five phases of life q.v. The twelve are: 1) དབུགས་ལེན་ "obtaining life"; 2) མངལ་གནས་ "residence in the womb"; 3) ལུས་རྫོགས་ "completion of the body (birth from the womb)"; 4) བཙས་པ་ "new-born"; 5) ཁྲུས་བྱེད་ "infant (who has …
རྫོགས་ཆེན་སྟོན་པ་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: rdzogs chen ston pa bcu gnyis
<enum> "The twelve founders (founding teachers) of རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ Great Completion". In this period of our world there have been four buddhas who were perfect guides, the fourth being Śhākyamuni. However, the teachings of Great Completion have a different set of founding teachers. There have been twelve of them. Their names are: 1) སྟོན་པ་ཁྱེའུ་སྣང་བ་དམ་པ་; 2) སྟོན་པ་ཁྱེའུ་འོད་མི་འཁྲུགས་པ་…
དགྲ་ཟུན་
Transliteration: dgra zun
<phrase> "Friend and enemy". E.g., [DKS] དགྲ་ཟུན་གཉིས་ཀྱི་བློ་གཏད་ས། "the two takes, friend and enemy".
ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: zla ba bcu gnyis
<noun> "The twelve months". This is an abbrev. of ཉི་སྐར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ meaning "the twelve months made from the standpoint of a particular star / constellations rising in conjunction with the full moon". This system of determining the twelve months is the system of ancient India that was set down in the Buddhist Vinaya as the system for determining the lunar date. The da…
བསྔོ་བ་སྒོམ་ལམ་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: bsngo ba sgom lam bcu gnyis
<enum> "The twelve ways of meditating in relation to dedication". [JKE] gives as: 1) དགེ་རྩ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ ""; 2) དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསྔོ་བ་ ""; 3) ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ ""; 4) དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའི་བསྔོ་བ་ ""; 5) སངས་རྒྱས་དང་བསོད་ནམས་རང་བཞིན་དྲན་པའི་བསྔོ་བ་ ""; 6) ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བསྔོ་བ་ ""; 7) མཚན་མ་མེད་པའི་བསྔོ་བ་ ""; 8) སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་ཞིང་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྔོ…
ལོ་རྟགས་
Transliteration: lo rtags
<noun> "Year sign". 1) The animal sign of any particular year according to the astrological system of Tibet; these correspond to the ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་ twelve year-cycles q.v. 2) "Birth sign"; the year sign of a person's birth year which is the ལོ་ཁམས་ element sign plus ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་ animal sign of the year. E.g., མེ་སྟག་ལོ་ fire tiger year.
གླང་གི་ཁྱིམ་
Transliteration: glang gi khyim
<noun> "The house of the bull". The second of སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ the twelve houses of the zodiac. The same as "The house / mansion of Taurus (the bull)".
ས་དགུ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: sa dgu pa'i yongs sbyong bcu gnyis
<enum> [JKE] gives as: 1) སྨོན་ལ་མཐའ་ཡས་པ་འགྲུབ་པ་ ""; 2) ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ ""; 3) ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སྤོབས་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་མི་ཟད་པར་འཇུག་པ་ ""; 4) མངལ་དུ་འཇུག་པ་སྟོན་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྔགས་པའི་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་ ""; 5) རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ""; 6) རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ""; 7) འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ""; 8) སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ""; 9) ངེས་པར་འབྱ…
ལུག་གི་ཁྱིམ་
Transliteration: lug gi khyim
<noun> "The house of the sheep". The first of སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ the twelve houses of the zodiac. The same as "The house / mansion of Aries (the sheep)".
སྲང་གི་ཁྱིམ་
Transliteration: srang gi khyim
<noun> "The house of the scales". The seventh of སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ the twelve houses of the zodiac. The same as "The house / mansion of Libra (the scales)".
སེང་གེའི་ཁྱིམ་
Transliteration: seng ge'i khyim
<noun> "The house of the lion". The fifth of སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ the twelve houses of the zodiac. The same as "The house / mansion of Leo (the lion)."
བུ་མོའི་ཁྱིམ་
Transliteration: bu mo'i khyim
<phrase> "The house of the girl". The sixth of སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ the twelve houses of the zodiac. The same as "The house / mansion of Virgo".
