THE ILLUMINATOR

Tibetan-English
Encyclopaedic Dictionary

Results pages 17 of 35:

ཆུབ་པ་
Transliteration: chub pa
<verb> v.i. ཆུབ་པ་/ ཆུབ་པ་/ ཆུབ་པ་//. Acc. [ULS] and [LGK] this term was revised during the སྐད་གསར་བཅད་ language revisions and meant, when written in new signs རྟོགས་པ་ "to comprehend", "to understand". The meaning is "to have complete, i.e., final and perfect comprehension of something". E.g., ཁོང་དུ་ཆུབ་པ། "to perfectly understand / totally master the understanding of something"; བྱང་ཆུབ…
དམེ་གཏོར་
Transliteration: dme gtor
<phrase> "Impure torma". [AKR] syn. for བཙོག་ལྷག་ impure leftover i.e., the impure torma which ལྷག་མ་རྣམས་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དམེ་གཏོར་ consists of all the leftovers gathered on one plate.
ཞན་པ་
Transliteration: zhan pa
<adj> The main connotation is that less force is involved.
1) i) "Weaker", "more feeble" as the relative opposite of དྲག་པ་ "stronger", "more forceful" in general. ii) "Softer" as the relative opposite of དྲག་པ་ "louder" for sound. iii) "Softer" as the relative opposite of དྲག་པ་ "harsher".
2) "Weaker". Grammar term. i) The term for the སྒྲ་རྩོལ་ strength of pronunciation that corresponds to …
ས་གཉིས་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བརྒྱད་
Transliteration: sa gnyis pa'i yongs sbyong brgyad
<enum> [JKE] gives as: 1) དུས་རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ ""; 2) གཞན་གྱི་ཕན་བཏགས་པ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བ་ ""; 3) གནོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་བཟོད་པ་ ""; 4) དུས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་དགའ་བ་ ""; 5) སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་ ""; 6) མཁན་སློབ་སོགས་ལ་འདུད་ཅིང་བཀུར་བསྟི་བྱེད་པ་ ""; 7) བླ་མ་རྣམས་ལ་གུས་པས་ཆོ་ཉན་པ་ ""; 8) སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ "".
ཆེས་
Transliteration: ches
<adv> "Greatly" or "very" or "very much" and in some contexts "far". Note that this is similar to but not the same as ཤིན་ཏུ་ meaning "extremely". It is placed before other words to indicate the degree of the word. E.g., ཆེས་འཕགས་པ་ "greatly superior" or "far superior"; ཆེས་མཐོ་ "very high"; ཆེས་དམན་པ་ "greatly inferior", "very inferior".
ལྕིག་ལྕིག་
Transliteration: lcig lcig
<adv> A situation where something comes in a great mass, with no space between the individuals and covering everything, like the swarming of locusts. E.g., བུ་སྦྲང་མང་པོ་ལྕིག་ལྕིག་ཏུ་བབ་འདུག "a swarm of insects descended".
ས་དྲུག་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་གཉིས་
Transliteration: sa drug pa'i yongs sbyong bcu gnyis
<enum> [JKE] gives as: 1) སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ ""; 2) ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ ""; 3) བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ ""; 4) བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ ""; 5) བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ར་བྱེད་པ་ ""; 6) ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ ""; 7) ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་དགའ་བ་སྤོང་བ་ ""; 8) རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ལ་དགའ་བ་སྤོང་བ་ ""; 9) ཟབ་མོའི…
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་
Transliteration: tshul khrims dang brtul zhugs mchog tu 'dzin pa'i lta ba
<phrase> "The view taking discipline and ascetic practices as supreme". Translation of the Sanskrit [NDS] "śhīlavrataparāmarśhadrṣhṭiḥ". One of the ལྟ་བ་ལྔ་ five views which are mistaken beliefs about reality. It is also one of the ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ three enmeshments to be abandoned on the path of meditation q.v.
With this view, one takes some ཚུལ་ཁྲིམས་ particular discipline i.e., code o…
ཕོལ་
Transliteration: phol
<noun> General term for ulcerous sores that erupt on the skin, skin abscess. E.g., སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཛེ་ཐོག་ཏུ་ཕོལ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ "the suffering of suffering is like having leprosy then getting skin ulcers on top of that".
འདྲེད་པ་
Transliteration: 'dred pa
<verb> v.i. འདྲེད་པ་/ འདྲེད་པ་/ འདྲེད་པ་//. To lose footing and "slip" or "slide". E.g., [TC] རྐང་པ་རྡོ་ཐོག་ཏུ་འདྲེད་པ། "he slipped on a rock". Note that it is often used with the verb ཤོར་བ་ q.v. e.g., རྐང་འདྲེད་ཤོར་བ། "his foot slipped" and in the very common phrase འདྲེད་བརྡབ་ཤོར་བ་ "to slip" q.v.
རྣལ་འབྱོར་མ་དྲུག་
Transliteration: rnal 'byor ma drug
<phrase> "The six yoginis". Translation of the Sanskrit "shad yoginī". Acc. [NDS] they are: 1) རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ "Vajravārāhī"; 2) གཤིན་རྗེ་གཤེད་མ་ "Yāminī"; 3) ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མ་ "Saṅcāranī"; 4) ཀུན་ཏུ་སྐྱོབ་བྱེད་མ་ "Saṅtrāsanī"; 5) ཙཎྜིཀཱ་ "Caṇḍikā"; 6) the original text says that there are six but does not list the sixth. In fact, the above correspond to the consort and four retinue ḍākiṇīs of …
སོན་པ་
Transliteration: son pa
<verb> v.i. སོན་པ་/ སོན་པ་/ སོན་པ་//. "To reach" in the sense of "to arrive and be at / meet with", "to come to". E.g., [ZGT] མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པས་ཏེ། ་་་་་་་། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་སོན་པའོ། "having gone to nirvāṇa, ... the end of saṃsāra's ocean is reached". Freq. seen as ཐར་སོན་པ་ in Buddhist texts which is equivalent to ཐར་ཕྱིན་པ་ "to have arrived at emancipation". Another common usa…
ཐལ་ཚན་
Transliteration: thal tshan
<phrase> "Hot ashes" or "live ashes" e.g., [MDR] describing one type of hell: ཐལ་ཚན་ཆུ་བོའི་ནང་དུ་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཚོས་པ། "their bodies are totally baked in a river of hot ashes."